แผนป้องกันและระงับอัคคีภัย 6 ด้าน คืออะไร ทำไมต้องมี

ทำไมกฎหมายถึงบังคับให้มีแผนนี้

อัคคีภัยเป็นอุบัติภัยที่นำมาซึ่งความสูญเสียอย่างมหาศาล ทั้งด้านทรัพย์สิน การดำเนินธุรกิจที่ต้องหยุดชะงัก ไปจนถึงความสูญเสียต่อชีวิตและร่างกายของพนักงาน เพื่อเตรียมความพร้อมรับมือกับเหตุการณ์ไม่คาดฝัน กฎหมายจึงบังคับให้สถานประกอบกิจการที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป ต้องจัดทำแผนป้องกันและระงับอัคคีภัยซึ่งประกอบด้วยแผน 6 ด้าน และต้องจัดเก็บแผนนี้ไว้ ณ สถานประกอบกิจการเพื่อให้พนักงานตรวจความปลอดภัยตรวจสอบได้

1. แผนการตรวจตรา

เป็นแผนสำหรับสำรวจความเสี่ยงและตรวจตราพื้นที่ เพื่อเฝ้าระวัง ป้องกัน และขจัดต้นเหตุของการเกิดเพลิงไหม้ ต้องกำหนดผู้รับผิดชอบ พื้นที่ที่ต้องตรวจ ความถี่ และจุดที่ต้องตรวจให้ชัดเจน เช่น

• จุดที่เสี่ยงต่อการเกิดเพลิงไหม้ และแหล่งความร้อน
• การใช้และการเก็บวัตถุไวไฟ
• ของเสียที่ติดไฟง่าย
• อุปกรณ์ดับเพลิงและทางหนีไฟ

2. แผนการอบรม

เป็นแผนที่จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้กับพนักงาน ทั้งเชิงการป้องกันและการปฏิบัติตัวเมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้ ต้องกำหนดผู้รับผิดชอบ ระยะเวลา และงบประมาณให้ชัดเจน ตัวอย่างหลักสูตรที่ต้องจัด เช่น

• การอบรมดับเพลิงขั้นต้น
• การฝึกซ้อมดับเพลิงและอพยพหนีไฟ
• หลักสูตรเพิ่มเติม เช่น การปฐมพยาบาลเบื้องต้น

3. แผนการรณรงค์ป้องกันอัคคีภัย

เป็นแผนที่มุ่งสร้างความสนใจและส่งเสริมจิตสำนึกเรื่องการป้องกันอัคคีภัยให้เกิดกับพนักงานทุกระดับ ผ่านกิจกรรมต่าง ๆ เช่น

• กิจกรรม 5 ส.
• การรณรงค์ลดการสูบบุหรี่
• การจัดนิทรรศการ
• การจัดทำโปสเตอร์ประชาสัมพันธ์

4. แผนการดับเพลิง

เป็นแผนที่กำหนดลำดับขั้นตอนการปฏิบัติเมื่อพนักงานพบเหตุเพลิงไหม้ โดยระบุการแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบและขั้นตอนการแจ้งเหตุอย่างเป็นระบบ รวมถึงกำหนดบทบาทสำคัญ ได้แก่

• ผู้อำนวยการดับเพลิง
• ชุดควบคุมเครื่องจักร
• ฝ่ายสื่อสารและประสานงาน
• ชุดผจญเพลิง

5. แผนอพยพหนีไฟ

เป็นแผนที่กำหนดขึ้นเพื่อความปลอดภัยของชีวิตและทรัพย์สินของพนักงานขณะเกิดเหตุ องค์ประกอบสำคัญคือการกำหนดจุดรวมพลที่ปลอดภัย และกำหนดบทบาทเจ้าหน้าที่ ได้แก่

• ผู้นำทางหนีไฟ นำพนักงานอพยพไปตามช่องทางที่จัดไว้
• หน่วยตรวจสอบจำนวนพนักงาน เช็กยอดว่าอพยพออกมาครบหรือไม่
• หน่วยช่วยชีวิตและยานพาหนะ เข้าค้นหา ช่วยชีวิต และปฐมพยาบาลผู้ที่ติดค้างอยู่

6. แผนบรรเทาทุกข์

เป็นแผนสำหรับบริหารจัดการสถานการณ์หลังเกิดเหตุเพลิงไหม้ เพื่อฟื้นฟูและเยียวยาผลกระทบ ครอบคลุมตั้งแต่

• การประสานงานกับหน่วยงานรัฐ
• การสำรวจและประเมินความเสียหาย
• การช่วยชีวิตและการช่วยเหลือสงเคราะห์ผู้ประสบภัย
• การปรับปรุงแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า เพื่อให้ธุรกิจกลับมาดำเนินการได้เร็วที่สุด

ทำแผนทั้ง 6 ด้านไปเพื่ออะไร

การจัดทำแผนป้องกันและระงับอัคคีภัยไม่ได้เป็นเพียงการทำเอกสาร แต่มีวัตถุประสงค์หลักดังนี้

• ปฏิบัติตามกฎหมาย เป็นข้อบังคับตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัยฯ พ.ศ. 2555 ที่นายจ้างต้องปฏิบัติตาม
• ป้องกันความสูญเสีย ช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดเพลิงไหม้ และป้องกันการสูญเสียทั้งชีวิตพนักงานและทรัพย์สินขององค์กร
• สร้างความมั่นใจ ทำให้พนักงานรู้สึกปลอดภัยและมั่นใจว่าองค์กรมีระบบจัดการและมาตรการรองรับหากเกิดเหตุฉุกเฉิน
• สร้างทัศนคติที่ถูกต้อง การมีแผนและรณรงค์อย่างต่อเนื่องช่วยหล่อหลอมให้พนักงานมีจิตสำนึกที่ดีต่อความปลอดภัยในที่ทำงาน